Vì sao xác minh công ty Trung Quốc lại khác biệt — và khó hơn

Nếu bạn đã từng thẩm định doanh nghiệp ở Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, hoặc hầu hết các nước Liên minh châu Âu, bạn đã quen với một quy trình nhất định: mở Companies House (UK) hoặc OpenCorporates, gõ tên tiếng Anh của đơn vị, và tải về một bản PDF sạch sẽ bằng ngôn ngữ của bạn. Cấu trúc công bố công khai là đồng nhất, và dữ liệu được giao theo cách mà luật sư, ngân hàng và đội ngũ mua hàng có thể hành động trực tiếp.

Trung Quốc không hoạt động theo cách này. Hiểu được tại sao là bước đầu tiên hướng tới việc xác minh công ty Trung Quốc hiệu quả — và tránh được những sai lầm phổ biến nhất (và đắt giá nhất) mà người mua nước ngoài mắc phải.

Ba khác biệt cấu trúc khiến người mua nước ngoài bất ngờ

1. Hồ sơ chính thức chỉ bằng tiếng Trung

National Enterprise Credit Information Publicity System của Trung Quốc, được biết đến là GSXT (国家企业信用信息公示系统) hoặc đôi khi là NECIPS, là sổ đăng ký doanh nghiệp chính thức của quốc gia. Nó được vận hành bởi Tổng cục Quản lý thị trường Nhà nước (SAMR) và là nguồn có thẩm quyền cho tình trạng pháp lý, vốn điều lệ, cổ đông và phạm vi kinh doanh của bất kỳ công ty Trung Quốc nào.

Nó cũng hoàn toàn bằng tiếng phổ thông Trung Quốc, không có phiên bản tiếng Anh. Tìm kiếm bằng tên tiếng Anh sẽ không trả về kết quả nào.

Đây không phải là sự sơ suất hoặc một mục trong lộ trình ngắn hạn. Sổ đăng ký doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc chưa bao giờ có giao diện tiếng Anh, và không có dấu hiệu nào cho thấy sẽ có. Hệ thống được xây dựng cho hồ sơ bằng tiếng Trung, tài liệu pháp lý bằng tiếng Trung và các đầu vào tìm kiếm bằng chữ Hán.

Đối với người mua nước ngoài, điều này có nghĩa là mọi phần xác minh doanh nghiệp có ý nghĩa đều phụ thuộc vào việc trước hết phải có được tên tiếng Trung hợp pháp của công ty — một chủ đề đủ sâu sắc đến mức chúng tôi đề cập trong một hướng dẫn riêng.

2. Không có thứ gọi là "tên tiếng Anh hợp pháp" cho hầu hết các công ty Trung Quốc

Mỗi công ty Trung Quốc có chính xác một tên hợp pháp, và nó bằng chữ Hán. Bất kỳ tên tiếng Anh nào trên trang web, danh thiếp hoặc hóa đơn chiếu lệ là một bản dịch do chính công ty chọn — đôi khi chính xác, đôi khi sáng tạo một cách hoang dã, đôi khi cố ý gây hiểu lầm.

Hai công ty không liên quan ở các tỉnh khác nhau có thể sử dụng cùng một tên tiếng Anh mà không có hậu quả pháp lý. Hệ thống nhãn hiệu và đăng ký doanh nghiệp của Trung Quốc không kiểm soát tên tiếng Anh. Kết quả là:

• Một công ty thương mại nhỏ có thể lấy tên tiếng Anh của một nhà máy nổi tiếng.
• Hai nhà xuất khẩu cạnh tranh nhau cùng có thể tự gọi mình là "Shanghai Premium Industrial Co., Ltd." bằng tiếng Anh.
• Tên tiếng Anh trên hợp đồng có thể không khớp với đơn vị đứng sau tài khoản ngân hàng nhận chuyển khoản của bạn.

Đây là một trong những nguồn gian lận nhất quán nhất trong các giao dịch xuyên biên giới với Trung Quốc — và là một trong những nguồn dễ phòng vệ nhất, một khi bạn biết phải nhìn vào đâu.

3. Công bố doanh nghiệp công khai bị phân mảnh qua nhiều hệ thống chính phủ

Các cơ quan tín nhiệm phương Tây lấy dữ liệu từ một vài nguồn được tổ chức tốt. Dữ liệu doanh nghiệp công khai của Trung Quốc được trải rộng qua ít nhất sáu hệ thống chính phủ riêng biệt chỉ có tiếng Trung:

Để lắp ghép bức tranh mà bạn sẽ có được từ một báo cáo tín nhiệm phương Tây duy nhất, bạn phải truy vấn cả sáu hệ thống một cách thủ công, bằng tiếng Trung, đồng thời giải các CAPTCHA từ phiền toái đến khó khăn thực sự.

Không có "báo cáo hợp nhất" nào do chính phủ cung cấp lấy dữ liệu từ cả sáu hệ thống. Các nhà tổng hợp thương mại Trung Quốc (Tianyancha, Qichacha, Qixinbao) làm điều này nội bộ cho thị trường Trung Quốc, nhưng giao diện của họ vẫn bằng tiếng Trung — và trong một số trường hợp yêu cầu một số điện thoại Trung Quốc để đăng ký.

Điều này có nghĩa gì với bạn

Các doanh nghiệp nước ngoài giao dịch với đối tác Trung Quốc thường đi theo một trong ba con đường.

Họ không làm gì cả. Họ dựa vào các tuyên bố của chính nhà cung cấp, một trang web tiếng Anh và một vài cuộc trò chuyện trên WeChat. Hầu hết thời gian điều này ổn. Khi không ổn, nó là thảm họa — một khoản chuyển tiền đến một trung gian Hồng Kông không phải là nhà cung cấp, một container 40 foot toàn rác, và không có hợp đồng nào có thể thi hành.

Họ thuê một công ty luật có trụ sở tại Trung Quốc. Đáng tin cậy, nhưng đắt (US$1,000–5,000 mỗi báo cáo) và chậm (từ một đến ba tuần). Hợp lý cho M&A và liên doanh; quá mức cho một đơn hàng thử US$8,000.

Họ sử dụng một nền tảng xác minh tự động. Một nền tảng như ChinaCheck lấy dữ liệu từ cùng các nguồn chính thức của Trung Quốc, dịch đầu ra và giao một bản PDF có cấu trúc trong vài phút — bắt đầu dưới US$20 cho một lần kiểm tra đăng ký cơ bản.

Dù bạn chọn con đường nào, phần còn lại của các hướng dẫn này sẽ cho bạn biết mỗi mẩu thông tin thực sự có nghĩa là gì, cần tìm kiếm điều gì, và làm thế nào để diễn giải những gì bạn tìm thấy.

Bắt đầu từ đâu

Nếu bạn mới bắt đầu xác minh các công ty Trung Quốc, chúng tôi khuyến nghị đọc bốn hướng dẫn tiếp theo theo thứ tự. Chúng xây dựng trên nhau:

1. Tình trạng đăng ký công ty Trung Quốc — bảy trạng thái có thể có và những trạng thái nào có nghĩa là bạn nên bỏ đi.
2. Giấy phép kinh doanh Trung Quốc — tài liệu một trang ở trung tâm của mọi lần xác minh.
3. Tìm tên tiếng Trung hợp pháp — tại sao đây là bài học thực tế quan trọng nhất trong toàn bộ hướng dẫn.
4. Xác minh tên tiếng Anh — sử dụng hồ sơ MOFCOM để đối chiếu chéo những gì nhà cung cấp nói với bạn.

Sau bốn hướng dẫn đó, bạn sẽ biết đủ để chạy một lần kiểm tra hạng đầu tự tin trên bất kỳ nhà cung cấp Trung Quốc nào. Các hướng dẫn còn lại bao quát các chủ đề sâu hơn: xác định ai thực sự kiểm soát công ty, đọc các tín hiệu tài chính, và sử dụng các cơ sở dữ liệu thi hành án của tòa án Trung Quốc để đánh giá rủi ro hiện hữu.